وضعیت صحیح شیردهی؛ چطور نوزاد را درست به سینه بگیریم
نود درصد مشکلات شیردهی — از درد نوک سینه تا کمبودن شیر — ریشه در یک چیز دارد: نحوه قرارگرفتن نوزاد روی سینه. خبر خوب اینکه اصلاحش معمولاً چند دقیقه بیشتر طول نمیکشد.
اصل طلایی: سینه به دهان، نه دهان به سینه
پرتکرارترین اشتباه این است که مادر خم میشود و سینه را به سمت نوزاد میبرد. نتیجه: کمردرد مادر و قفل سطحی نوزاد.
روش درست، معکوس آن است:
- راحت بنشینید، پشتتان کاملاً تکیه داشته باشد و از بالش استفاده کنید
- نوزاد را بالا بیاورید تا بینیاش همسطح نوک سینه باشد
- بدن نوزاد کاملاً به سمت شما باشد؛ شکم به شکم، نه صورت چرخیده
- سر، گردن و ستون فقرات نوزاد در یک خط مستقیم قرار بگیرد
- نوک سینه را روی لب بالای نوزاد بکشید تا دهانش کاملاً باز شود
- در لحظهای که دهان مثل خمیازه باز شد، سریع او را به سمت خود بیاورید
نوک سینه باید به سمت سقف دهان نوزاد برود، نه وسط دهان. برای این کار چانه نوزاد باید اول به سینه بچسبد و بینیاش کمی آزاد بماند.
نشانههای قفل درست
- دهان نوزاد کاملاً باز است و بخش زیادی از هاله قهوهای در دهان اوست
- لب پایین به بیرون برگشته (مثل لب ماهی)
- چانه به سینه چسبیده و بینی آزاد است
- گونهها گرد و پر هستند، نه فرورفته
- مکیدنها ابتدا سریع و کوتاه، سپس عمیق و ریتمیک میشود
- صدای بلع شنیده میشود
- هیچ دردی احساس نمیکنید (کشش خفیف طبیعی است، درد نه)
- پس از پایان، نوک سینه گرد است نه پهن یا زاویهدار
چهار وضعیت رایج
| وضعیت | روش | مناسب برای |
|---|---|---|
| گهوارهای | سر نوزاد روی ساعد همسمت سینه | پس از جاافتادن شیردهی |
| گهوارهای متقاطع | سر نوزاد در دست مخالف، کنترل بیشتر | روزهای اول و نوزاد نارس |
| زیر بغلی | بدن نوزاد زیر بازوی مادر | پس از سزارین، سینه بزرگ، دوقلو |
| خوابیده به پهلو | مادر و نوزاد روبهروی هم دراز کشیده | شیردهی شبانه و دوران نقاهت |
هیچ وضعیتی «بهترین» نیست. وضعیتی درست است که در آن هم راحت باشید و هم قفل درست اتفاق بیفتد.
نشانههای قفل نادرست
- درد تیز و ادامهدار در طول شیردهی
- صدای ملچملوچ یا کلیک هنگام مکیدن
- گونههای فرورفته نوزاد
- لب پایین به داخل برگشته
- نوک سینه پس از شیردهی پهن، سفید یا زاویهدار است
- نوزاد مدام سینه را رها میکند
- شیردهیهای بسیار طولانی و بیثمر
- وزنگیری ناکافی نوزاد
اگر لازم شد قفل را باز کنید، انگشت کوچک تمیز خود را از گوشه دهان نوزاد وارد کنید تا مکش شکسته شود. کشیدن سینه بدون این کار، باعث زخم و شقاق میشود.
رفع درد نوک سینه
- ابتدا قفل را اصلاح کنید — بدون این کار، هیچ کرمی مؤثر نیست
- پس از هر شیردهی، چند قطره از شیر خودتان را روی نوک سینه بمالید و بگذارید خشک شود
- کرم لانولین خالص بزنید؛ نیازی به شستن پیش از شیردهی بعدی ندارد
- سوتین نخی و پد سینه را مرتب عوض کنید؛ رطوبت، ترمیم را کند میکند
- شیردهی را از سمت کمدردتر شروع کنید
- اگر زخم شدید است، موقتاً از آن سمت بدوشید تا ترمیم شود — اما تخلیه را قطع نکنید
اشتباههای رایج
- محدودکردن زمان شیردهی: نوزاد باید یک سینه را کامل تخلیه کند تا شیر انتهایی پرچرب را بگیرد
- فشار دادن سینه با قیچی دو انگشت: جریان شیر را مسدود میکند
- فشار دادن سر نوزاد به سینه: باعث مقاومت و عقبکشیدن او میشود
- دورکردن سینه از بینی با انگشت: قفل را سطحی میکند؛ بینی نوزاد طراحی شده که آزاد بماند
- استفاده زودهنگام از شیشه و پستانک پیش از تثبیت شیردهی
- شستن مکرر نوک سینه با صابون
چه زمانی کمک بگیریم؟
- درد شدید که با اصلاح وضعیت برطرف نمیشود
- زخم، شقاق یا خونریزی نوک سینه
- وزنگیری ناکافی یا کمتر از شش پوشک خیس در شبانهروز
- تب، قرمزی و درد موضعی سینه (احتمال ورم پستان)
- احتمال چسبندگی زبان (انکیلوگلوسیا) در نوزاد
- هر شرایطی که شیردهی را برایتان به تجربهای دردناک تبدیل کرده است
یک جلسه با مشاور شیردهی معمولاً کافی است تا مشکلی که هفتهها آزارتان داده، برطرف شود.
پرسشهای پرتکرار
مطالب نینی جان با هدف آگاهیبخشی نوشته میشوند و جایگزین معاینه و مشاوره پزشکی نیستند. برای تصمیمگیری درباره سلامت فرزندتان، حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
